Permanent verhuizen naar Spanje: wat gepensioneerden vooraf moeten weten

Voor veel Nederlanders die aan hun pensioen toe zijn, voelt een permanente verhuizing naar Spanje als een logische stap: het klimaat, de rust, soms familie die er al woont. Maar tussen de droom en de notarisakte zitten een aantal nuchtere stappen die niets met de woning zelf te maken hebben — verblijfsrecht, zorgtoegang, belastingplicht — en die wel degelijk invloed hebben op hoe en wanneer u koopt.

Dit overzicht zet op een rij wat voor een Nederlandse koper feitelijk verandert zodra wonen in Spanje een permanent plan wordt in plaats van een vakantiewens, en waar de aankoop van de woning in dat grotere plaatje past.

Voor Nederlanders die zich permanent in Spanje willen vestigen, is de juridische basis eenvoudiger dan voor kopers van buiten de Europese Unie. Als burger van de Europese Unie geniet u vrij verkeer en mag u zich zonder tijdslimiet in Spanje vestigen, al is inschrijving als resident verplicht zodra u er langer dan drie maanden woont. Die inschrijving regelt u los van de woningaankoop, bij de bevoegde Spaanse instanties.

Dat is een wezenlijk verschil met kopers uit landen buiten de Europese Unie, voor wie de 90/180-regel geldt: zonder visum mogen zij maximaal negentig dagen per periode van honderdtachtig dagen in de Schengenzone verblijven. Voor een Nederlander speelt die beperking niet, maar wie permanent wil wonen, moet zich wél formeel laten inschrijven en zijn fiscale woonplaats overwegen — dat raakt zowel de belasting over Spaans vastgoed als eventuele pensioeninkomsten.

Tot voor kort kozen sommige niet-EU-investeerders voor de Spaanse 'Golden Visa', een verblijfsvergunning gekoppeld aan een vastgoedinvestering. Die route bestaat niet meer: de regeling eindigde op 3 april 2025 en kan sindsdien door niemand meer worden aangevraagd, ook niet door wie nu een woning koopt.

Voor Nederlandse kopers was deze visumroute sowieso niet relevant, omdat u als EU-burger al vrij verkeer geniet. Wie toch denkt aan een gemengd gezin met een niet-EU-partner, moet beseffen dat verblijfsrecht en vastgoedaankoop twee gescheiden trajecten zijn: een woning kopen in Spanje geeft op zichzelf geen enkel verblijfsrecht.

Toegang tot de Spaanse gezondheidszorg hangt samen met uw registratie als resident en met uw socialezekerheidssituatie, niet met de aankoop van een woning. Wie als gepensioneerde een Nederlands pensioen ontvangt, regelt de overdracht van zorgrechten doorgaans via de bevoegde Nederlandse en Spaanse instanties; dat is een apart traject naast de woningaankoop en vraagt eigen uitzoekwerk of specialistisch advies.

Sókerim begeleidt de aankoop van de woning, niet de aanvraag van zorgverzekering of sociale zekerheid. Wij raden aan dit traject vroeg te starten, zodat de verhuisdatum, de registratie als resident en de notarisafspraak voor de woning goed op elkaar aansluiten.

Voor de aankoop zelf heeft u een Spaans fiscaal nummer (NIE) nodig en doorgaans een Spaanse bankrekening. De eigendomsoverdracht gebeurt voor een Spaanse notaris en wordt vervolgens ingeschreven in het Spaanse kadaster, een stap die meestal enkele weken in beslag neemt.

Spanje en Nederland hebben een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting, maar een Nederlandse belastingadviseur moet bevestigen hoe inkomsten uit Spaans vastgoed — bijvoorbeeld uit verhuur — in uw Nederlandse aangifte moeten worden verwerkt. Nederland betaalt al met de euro, dus bij de aankoop van een woning in Spanje loopt u geen wisselkoersrisico, wat de planning van het aankoopbudget eenvoudiger maakt dan voor kopers buiten de eurozone.

Sókerim begeleidt kopers die buiten Spanje wonen op twee manieren. Bij een gewone aankoop — om te wonen, voor vakanties of om te verhuren — zoeken wij de woning op en buiten de markt, regelen we bezichtigingen ter plaatse of via video, onderhandelen we over de prijs en coördineren we met advocaat, notaris en bank, inclusief hulp bij de NIE en de bankrekening.

Bij een beheerde investering vinden wij een woning met renovatiepotentieel, koopt u die op uw eigen naam, en verzorgt ons eigen renovatieteam de opknapbeurt, waarna wij de woning verkopen of verhuren namens u. U betaalt afgesproken vergoedingen; wij beheren nooit gezamenlijk kapitaal van investeerders en dit is geen fonds. Ons team communiceert in het Engels.

Besluit u later de woning te verkopen terwijl u nog niet als Spaans fiscaal resident geregistreerd staat, dan houdt de koper 3 % van de prijs in als voorschot op uw belasting. Daarnaast is er de gemeentelijke meerwaardebelasting (plusvalía), die wordt berekend over de waardestijging van de grond, niet over de woning als geheel.

Wie eenmaal als resident in Spanje woont en er zijn fiscale woonplaats heeft, valt onder een ander regime bij verkoop. Dat traject verschilt sterk per persoonlijke situatie en vraagt in alle gevallen lokaal fiscaal advies, naast de Nederlandse kant van het verdrag ter voorkoming van dubbele belasting.

Vanuit Nederland is Spanje met een directe vlucht van een paar uur goed bereikbaar, wat een tweede woning praktisch maakt voor regelmatige bezoeken. Veel Nederlanders kiezen voor Spanje vanwege het klimaat, de kwaliteit van leven en de aantrekkelijke vastgoedmarkt in vergelijking met Nederland. Omdat beide landen de euro gebruiken, is financiële planning eenvoudiger, al verschillen de Spaanse erfrecht- en belastingregels wezenlijk van de Nederlandse, wat vooraf juridisch advies wenselijk maakt. Kennis van Spaans of Engels is nuttig bij het regelen van notariële en administratieve zaken ter plaatse.

Spanje en Nederland hebben een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting, maar een Nederlandse belastingadviseur moet bevestigen hoe inkomsten uit Spaans vastgoed in uw aangifte thuis moeten worden verwerkt.

Als burger van de Europese Unie geniet u vrij verkeer en mag u zich zonder tijdslimiet in Spanje vestigen, al is inschrijving als resident verplicht bij een langer verblijf.

Nederland betaalt al met de euro, dus bij de aankoop van een woning in Spanje loopt u geen wisselkoersrisico.